Web Sitesi WCAG Uyumluluğu Nasıl Sağlanır?
Bir web sitesini yalnızca fare kullanan, ekranı net gören ve sesli içeriği duyabilen ziyaretçiler için tasarlamak, kullanıcıların önemli bir bölümünü dışarıda bırakır. Görme, işitme, hareket ya da bilişsel farklılıkları olan kullanıcılar da aynı bilgiye ulaşabilmelidir. web sitesi wcag uyumluluğu, bu erişimi sağlamak için uluslararası kabul görmüş ölçütleri temel alır. Bu yazıda bu ölçütleri ve uygulama adımlarını ele alıyoruz.
Peki web sitesi wcag uyumluluğu nasıl sağlanır? Ölçütleri sırayla inceliyoruz. Erişilebilir ve standartlara uygun bir site için Weblike ile çalışabilirsiniz.
web sitesi wcag uyumluluğu nedir
web sitesi wcag uyumluluğu, web içeriğinin farklı yeteneklere sahip kullanıcılar tarafından algılanabilir, işletilebilir, anlaşılabilir ve teknolojiye dayanıklı olmasını hedefleyen ölçütlere uyum anlamına gelir.
Dört Temel İlke
Ölçütler algılanabilirlik, işletilebilirlik, anlaşılabilirlik ve sağlamlık başlıkları altında toplanır. Her başlık kendi içinde ayrıntılı kriterler içerir.
Uyum Seviyeleri
Ölçütler farklı seviyelerde tanımlanır. Çoğu kurum orta seviyeyi hedef olarak belirler; bu seviye günlük kullanımdaki temel engelleri kaldırır.
Kimler İçin Önemli
Görme ve işitme farklılıkları olan kullanıcıların yanı sıra yaşlı kullanıcılar, geçici sakatlığı olanlar ve zayıf bağlantıda gezinen herkes bu düzenlemelerden yararlanır.
Erişilebilirlik ile İlişkisi
Erişilebilirlik genel bir yaklaşım, ölçütler ise bu yaklaşımın ölçülebilir karşılığıdır. Web sitesi erişilebilirliği bu konuyu ele alır.
Metin Alternatifleri
Her anlamlı görselin içeriğini anlatan bir alternatif metni olmalıdır. Yalnızca süs amaçlı görseller ise boş alternatifle geçilmelidir.
Renk Kontrastı
Metin ile arka plan arasındaki kontrastın yeterli olması, düşük görüşlü kullanıcılar ve güneş altında telefon kullananlar için okumayı mümkün kılar.
Rengi Tek Başına Kullanmamak
Bilginin yalnızca renkle aktarılması renk ayrımı yapamayan kullanıcıları dışarıda bırakır. Renge ek olarak metin ya da simge kullanılmalıdır.
Metin Boyutu ve Yakınlaştırma
Kullanıcı metni büyüttüğünde içeriğin bozulmadan okunabilmesi gerekir. Sabit yükseklikli kutular bu durumda içerik kesilmesine yol açar.
Klavye ile Kullanım
Sitedeki tüm işlevlerin yalnızca klavyeyle kullanılabilmesi gerekir. Fareyle açılan ama klavyeyle ulaşılamayan menüler erişimi engeller.
Odak Görünürlüğü
Klavyeyle gezinirken hangi öğenin seçili olduğunun net görünmesi gerekir. Odak çerçevesinin kaldırılması yaygın bir hatadır.
Gezinme Sırası
Sekme tuşuyla ilerleyen sıranın sayfadaki görsel sıraya uygun olması gerekir. Karışık sıra kullanıcıyı kaybettirir.
İçeriğe Atlama Bağlantısı
Sayfanın başında ana içeriğe atlamayı sağlayan bir bağlantı, her sayfada menüyü baştan dinlemek zorunda kalan kullanıcılara zaman kazandırır.
Başlık Yapısı
Başlıkların sıralı ve anlamlı kullanılması hem ekran okuyucular hem arama motorları için içeriğin haritasını oluşturur. Başlık etiketi bu yapıyı anlatır.
Bağlantı Metinleri
Bağlantı metninin nereye gittiğini anlatması gerekir. Bağlam dışında anlamsız kalan ifadeler yerine açıklayıcı metinler kullanılmalıdır.
Form Etiketleri
Her form alanının görünür ve ilişkilendirilmiş bir etiketi olmalıdır. Yalnızca yer tutucu metin kullanmak yeterli değildir. Form tasarımı bu konuyu ele alır.
Hata Mesajları
Form hatalarının hangi alanda olduğunun ve nasıl düzeltileceğinin açıkça belirtilmesi gerekir. Yalnızca kırmızı çerçeve yeterli değildir.
Zorunlu Alanlar
Zorunlu alanların yalnızca simgeyle değil metinle de belirtilmesi anlaşılırlığı artırır.
Video ve Ses İçerikler
Videolara altyazı, sesli içeriklere yazılı metin sağlanması işitme farklılığı olan kullanıcılar için gereklidir.
Otomatik Oynatma
Sesin kendiliğinden başlaması ekran okuyucu kullanan kullanıcılar için karmaşa yaratır. Otomatik oynatmadan kaçınılmalıdır.
Hareketli İçerikler
Kendiliğinden dönen kaydırıcıların durdurulabilmesi gerekir. Sürekli hareket bazı kullanıcılarda okuma güçlüğü yaratır.
Yanıp Sönen Öğeler
Hızlı yanıp sönen içerikler sağlık riski oluşturabileceği için kullanılmamalıdır.
Zaman Sınırları
Oturum ya da işlem için verilen sürelerin uzatılabilmesi, daha yavaş ilerleyen kullanıcıların işlemi tamamlamasını sağlar.
Dil Tanımı
Sayfanın dilinin doğru tanımlanması ekran okuyucuların içeriği doğru seslendirmesini sağlar. Çoklu dil desteği bu konuyu ele alır.
Tablo ve Listeler
Verilerin anlamlı yapılarla işaretlenmesi, içeriğin yardımcı teknolojilerle doğru okunmasını sağlar. Görsel düzen için tablo kullanımı bu yapıyı bozar.
Açılır Pencereler
Kendiliğinden açılan pencerelerin klavyeyle kapatılabilmesi ve odak yönetiminin doğru yapılması gerekir.
Mobil Kullanım
Dokunma hedeflerinin yeterince büyük olması ve öğeler arasında boşluk bırakılması, motor becerileri sınırlı kullanıcılar için önemlidir.
Test Araçları
Otomatik denetim araçları sorunların bir bölümünü bulur. Google PageSpeed Insights raporlarındaki erişilebilirlik bölümü hızlı bir başlangıç noktası sunar.
Elle Test Etmek
Otomatik araçlar her sorunu yakalayamaz. Siteyi yalnızca klavyeyle kullanmak ve ekran okuyucuyla denemek gerçek engelleri ortaya çıkarır.
Gerçek Kullanıcılarla Test
Farklı yeteneklere sahip kullanıcılarla yapılan denemeler en değerli geri bildirimi sağlar. Kullanıcı testi bu yöntemi anlatır.
Tasarım Aşamasında Düşünmek
Erişilebilirliğin en ucuz zamanı tasarım aşamasıdır. Yayına alındıktan sonra yapılan düzeltmeler daha maliyetlidir.
İçerik Üretenleri Eğitmek
Görsel alternatif metni yazmak ve başlık düzenine uymak gibi kurallar içerik üretenlere anlatılmalıdır. Site ancak içerikle birlikte uyumlu kalır.
Sık Yapılan Hatalar
Odak çerçevesini kaldırmak, yalnızca yer tutucu metin kullanmak, düşük kontrastlı tasarım seçmek ve görsellere alternatif metin yazmamak en yaygın hatalardır.
Belgeleri Erişilebilir Tutmak
Sitede paylaşılan belgelerin de okunabilir metin içermesi gerekir. Yalnızca taranmış görüntüden oluşan dosyalar ekran okuyucular tarafından okunamaz.
Ekip İçinde Sorumlu Belirlemek
Erişilebilirlik ölçütlerinin takibinden sorumlu bir kişinin belirlenmesi, yeni sayfaların yayına alınmadan önce kontrol edilmesini ve standardın korunmasını sağlar.
Düzenli Denetim Takvimi
Sitenin belirli aralıklarla baştan sona taranması, zamanla eklenen içeriklerde oluşan alternatif metin ve kontrast eksiklerini ortaya çıkarır.
Erişilebilirlik Bildirimi
Sitenin erişilebilirlik durumunu ve iletişim yolunu anlatan kısa bir sayfa, kullanıcıların sorun bildirmesini kolaylaştırır ve kurumsal şeffaflık sağlar.
Sürekli İyileştirme
Erişilebilirlik bir kerelik proje değil süreklilik gerektiren bir yaklaşımdır. Her yeni sayfa ve özellik aynı ölçütlerle değerlendirilmelidir.
İçeriğin algılanabilir, işletilebilir, anlaşılabilir ve sağlam olmasını hedefleyen erişilebilirlik ölçütlerine uyumdur.
Çoğu kurum günlük kullanımdaki temel engelleri kaldıran orta seviyeyi hedefler.
Görselin taşıdığı bilgi kısaca anlatılır; süs amaçlı görsellerde boş alternatif kullanılır.
Düşük görüşlü kullanıcıların ve parlak ışıkta ekran kullananların metni okuyabilmesini sağlar.
Fare kullanamayan kullanıcılar tüm işlevlere klavyeyle ulaşabilmelidir.
Değildir; klavye ve ekran okuyucuyla yapılan elle testler gerçek engelleri ortaya çıkarır.
İşitme farklılığı olan kullanıcılar için gereklidir ve sessiz izleyenlere de fayda sağlar.
Başlık yapısı, alternatif metin ve anlamlı bağlantılar hem erişilebilirliği hem arama performansını destekler.
En verimli zaman tasarım aşamasıdır; sonradan yapılan düzeltmeler daha maliyetlidir.
Erişilebilir bir site, yalnızca belirli bir gruba değil tüm ziyaretçilere daha iyi bir deneyim sunar. web sitesi wcag uyumluluğu için yeterli renk kontrastı sağlamak, klavye ile tam kullanımı mümkün kılmak, başlık ve form yapısını doğru kurmak, videolara altyazı eklemek ve düzeltmeleri hem otomatik hem elle testlerle doğrulamak siteyi herkes için kullanılabilir hale getirir. Konuyu tamamlayan form tasarımı yazımıza da göz atabilirsiniz.
BİZE ULAŞIN
Bizimle iletişime geçerek projeniz için hemen ücretsiz teklif alabilirsiniz.
