Web Sitesi Kullanıcı Testi Nasıl Yapılır?
Bir siteyi hazırlayan ekip, o siteyi çok iyi tanıdığı için her şeyin açık ve anlaşılır olduğunu düşünür. Oysa siteye ilk kez giren bir kişi aynı deneyimi yaşamaz. Web sitesi kullanıcı testi, gerçek kişileri siteyi kullanırken izleyerek bu farkı ortaya çıkarmaya yönelik bir yöntemdir. Ekibe görünmeyen engeller, ancak bu şekilde fark edilir. Bu yazıda konuyu tüm yönleriyle ele alıyoruz.
Peki web sitesi kullanıcı testi nasıl yapılır ve nelere dikkat edilmelidir? Konuyu inceliyoruz. Kullanıcı odaklı bir site için Weblike dijital ajansı ile çalışabilirsiniz.
Neden Gereklidir?
Siteyi hazırlayanlar için sayfa yapısı, terimler ve akış tanıdıktır; bu tanıdıklık gerçek deneyimi görmeyi engeller. Bir kullanıcı için apaçık sanılan bir adım, aslında kafa karıştırıcı olabilir. Sayısal veriler nerede kaybedildiğini gösterir ama nedenini anlatmaz. Isı haritası analizi ne olduğunu gösterir; kullanıcı testi ise nedenini ortaya koyar. Bu yöntemin gerekliliğini kavramak, ona ayrılan zamanı anlamlı kılar. En değerli geri bildirim, izlemekten gelir.
Görev Belirlemek
Test yapılırken kullanıcıya siteyi serbestçe gezmesini söylemek yerine, somut bir görev verilmesi gerekir. Bir hizmet hakkında bilgi bulmak, iletişime geçmek veya bir form doldurmak bu görevlere örnektir. Görevin sitenin asıl amacıyla örtüşmesi önemlidir. Belirsiz bir yönlendirme, belirsiz bir sonuç üretir. Somut görev belirlemek, testten kullanılabilir bir çıktı almayı sağlar. Net bir görev, net bir gözlem verir.
Yönlendirmeden İzlemek
Test sırasında en sık yapılan hata, kullanıcı zorlandığında ona yol göstermektir. Oysa asıl değerli bilgi tam da o zorlanma anındadır. Kullanıcının nerede duraksadığı, neyi aradığı ve hangi adımda vazgeçtiği not edilmelidir. Yardım edildiğinde bu bilgi kaybolur. Sessizce izlemek, gerçek deneyimin ortaya çıkmasını sağlar. Müdahale, gözlemi bozar.
Sesli Düşündürmek
Kullanıcıdan yaparken aklından geçenleri sesli söylemesini istemek, gözlemi çok daha verimli hale getirir. Böylece yalnızca ne yaptığı değil, neden öyle yaptığı da anlaşılır. Bir butona tıklamadan önceki tereddüt veya bir başlığı okurken oluşan soru işareti bu şekilde görünür olur. Bu yöntem kullanıcıya baştan açıklanmalıdır. Sesli düşündürmek, davranışın ardındaki nedeni ortaya çıkarır. Neden bilinmeden çözüm üretilemez.
Az Sayıda Kişi Yeterli
Bu yöntem için çok sayıda katılımcıya ihtiyaç yoktur. Birkaç kişiyle yapılan bir gözlem bile en belirgin sorunları ortaya çıkarır. Aynı engelin farklı kişilerde tekrar etmesi, o sorunun gerçek olduğunu gösterir. Katılımcı sayısını artırmak yerine, gözlemi düzenli tekrarlamak daha verimlidir. Az sayıda kişiyle çalışmak, bu yöntemi her ölçekte uygulanabilir kılar. Birkaç gözlem, hiç gözlem yapmamaktan çok daha değerlidir.
Doğru Kişileri Seçmek
Katılımcıların, sitenin hedeflediği kitleye benzemesi önemlidir. Siteyi zaten tanıyan ekip üyeleri veya konuya çok hâkim kişiler, gerçek ziyaretçiyi temsil etmez. Buna karşılık siteyle hiç ilgisi olmayan biri de anlamlı bir sonuç vermeyebilir. Hedef kitleye yakın, siteyi ilk kez gören kişiler en uygun seçimdir. Doğru kişileri seçmek, gözlemin gerçek deneyimi yansıtmasını sağlar. Yanlış katılımcı, yanlış sonuç üretir.
Mobil Üzerinde de Denemek
Ziyaretçilerin büyük bölümü siteye telefondan ulaştığı için, testin mobil cihazda da yapılması gerekir. Masaüstünde sorunsuz ilerleyen bir akış, mobilde tamamen farklı bir deneyime dönüşebilir. Küçük ekranda okunması zor bir metin veya dokunması güç bir buton ancak bu şekilde fark edilir. Mobil uyumlu web sitesi bu testle doğrulanır. Mobilde de denemek, ziyaretçilerin çoğunluğunun deneyimini görmeyi sağlar.
Bulguları Önceliklendirmek
Bir gözlem sonucunda genellikle birden fazla sorun ortaya çıkar; ancak hepsinin aynı anda çözülmesi gerekmez. Kullanıcının görevi tamamlamasını engelleyen sorunlar öncelikli, küçük rahatsızlıklar ise sonraki sırada ele alınmalıdır. Bu sıralama, sınırlı kaynakla en yüksek faydayı almayı sağlar. Dönüşüm optimizasyonu bu öncelikle ilerler. Bulguları önceliklendirmek, iyileştirmeyi verimli kılar. Her şeyi aynı anda düzeltmeye çalışmak, hiçbirini düzeltememektir.
Ne Zaman Yapılmalı?
Bu gözlem yalnızca site yayına girdikten sonra yapılabilecek bir çalışma değildir. Tasarım henüz taslak aşamasındayken bile bir akış üzerinde denenebilir ve olası engeller erken fark edilir. Yayına aldıktan sonra ortaya çıkan bir sorunu düzeltmek, tasarım aşamasında düzeltmekten çok daha maliyetlidir. Site yenilendiğinde de gözlemin tekrarlanması faydalıdır. Doğru zamanda yapmak, düzeltme maliyetini düşürür. Erken fark edilen sorun, ucuz çözülür.
Verilerle Birlikte Okumak
Gözlemden elde edilen bulgular, sitenin sayısal verileriyle birlikte değerlendirildiğinde çok daha güçlü hale gelir. Hangi sayfada ziyaretçi kaybı yaşandığını Google Search Console ve site analitiği gösterirken, bu kaybın nedenini gözlem açıklar. İki kaynağın birbirini doğrulaması, bulgunun gerçekliğini artırır. Web sitesi analitik bu bütünü tamamlar. Verilerle birlikte okumak, hem sorunu hem nedenini görmeyi sağlar. Sayı nerede olduğunu, gözlem niçin olduğunu söyler.
Weblike ile Kullanıcı Odaklı Tasarım
Weblike, siteleri ekibin değil ziyaretçinin gözünden tasarlar. Akışın gerçekten anlaşılır olup olmadığını değerlendirir, engelleri yayına almadan önce gideririz. Profesyonel web sitesi tasarımı anlayışımızla, kullanımı kolay siteler kurarız. Ziyaretçileriniz zorlanmadan ilerler.
Gerçek kişileri siteyi kullanırken izleyerek, ekibe görünmeyen engelleri ve kafa karışıklıklarını ortaya çıkarmaya yönelik bir yöntemdir. Siteyi hazırlayan ekip için tanıdık olan bir akış, ilk kez giren biri için karmaşık olabilir.
Çok sayıda katılımcıya gerek yoktur; birkaç kişiyle yapılan gözlem bile en belirgin sorunları ortaya çıkarır. Aynı engelin farklı kişilerde tekrar etmesi o sorunun gerçek olduğunu gösterir; önemli olan gözlemi düzenli tekrarlamaktır.
Hayır. Asıl değerli bilgi zorlanma anındadır; yardım edildiğinde nerede duraksadığı ve neden vazgeçtiği bilgisi kaybolur. Sessizce izlemek, gerçek deneyimin ortaya çıkmasını sağlar.
Hedef kitleye yakın ve siteyi ilk kez gören kişiler. Siteyi tanıyan ekip üyeleri gerçek ziyaretçiyi temsil etmez; konuyla hiç ilgisi olmayan biri de anlamlı bir sonuç vermeyebilir. Yanlış katılımcı, yanlış sonuç üretir.
Yalnızca ne yaptığını değil neden öyle yaptığını da anlamak için; bir butona tıklamadan önceki tereddüt veya bir başlığı okurken oluşan soru işareti ancak bu şekilde görünür olur.
Evet. Ziyaretçilerin çoğu telefondan ulaşır; masaüstünde sorunsuz ilerleyen bir akış mobilde tamamen farklı bir deneyime dönüşebilir.
Yayın sonrası beklemek gerekmez; tasarım taslak aşamasındayken bile denenebilir. Yayına aldıktan sonra çıkan bir sorunu düzeltmek çok daha maliyetlidir.
Kullanıcının görevi tamamlamasını engelleyen sorunlar önce, küçük rahatsızlıklar sonra ele alınmalıdır; bu sıralama sınırlı kaynaktan en yüksek faydayı sağlar. Her şeyi aynı anda düzeltmeye çalışmak, hiçbirini düzeltememeye yol açar.
Web sitesi kullanıcı testi; somut görevler vermek, müdahale etmeden izlemek, sesli düşündürmek ve doğru kişileri seçmekle gerçek bir çıktı üretir. Mobilde de denemek ve bulguları önceliklendirmek, sınırlı kaynakla en yüksek faydayı almayı sağlar. Gözlemi tasarım aşamasında yapmak ve sonuçları sayısal verilerle birlikte okumak, hem sorunu hem nedenini görmeyi mümkün kılar. Konuyu tamamlayan web sitesi ısı haritası analizi yazımıza da göz atabilirsiniz.
BİZE ULAŞIN
Bizimle iletişime geçerek projeniz için hemen ücretsiz teklif alabilirsiniz.
