Web Sitesi Öneri Motoru: Doğru Ürünü Önünde Göstermek
Katalog büyüdükçe ziyaretçinin aradığı ürünü bulması zorlaşır. Menü ve arama bu yükün bir kısmını taşır; geri kalanı ise doğru zamanda gösterilen önerilerle çözülür.
Bu rehberde öneri kurgusunun hangi türlerden oluştuğunu, hangi veriye ihtiyaç duyduğunu, nerede gösterileceğini ve başarısının nasıl ölçüleceğini ele alıyoruz. Kurgunun sitenize uyarlanması için Weblike web sitesi tasarımı ekibimizden destek alabilirsiniz.
Web Sitesi Öneri Motoru Nedir?
web sitesi öneri motoru, ziyaretçiye ilgisini çekebilecek ürünleri otomatik olarak gösteren yapıdır. Öneriler kullanıcının davranışına, ürün ilişkilerine ya da genel satış verisine dayanabilir.
Amaç rastgele ürün göstermek değil, kullanıcının o anki niyetine uygun seçenekler sunmaktır. Yanlış öneri, hiç öneri göstermemekten daha rahatsız edicidir.
Temel Öneri Türleri
Farklı sayfalarda farklı öneri türleri işe yarar. Hepsini aynı anda kurmak gerekmez.
- Benzer ürünler: Aynı kategori ve özelliklerdeki alternatifler.
- Birlikte alınanlar: Sıkça aynı sepete giren ürünler.
- Tamamlayıcı: Ürünle birlikte kullanılan parçalar.
- Popüler: Kategoride en çok tercih edilenler.
Küçük sitelerde popüler ve tamamlayıcı öneriler, karmaşık kurgulardan daha iyi sonuç verir.
Veri İhtiyacı
Davranışa dayalı öneriler, yeterli veri olmadan çalışmaz. Az trafikli sitelerde sonuçlar rastgeleleşir.
Bu durumda kural tabanlı öneriler tercih edilmelidir. Ürün ilişkileri elle tanımlandığında sonuç çok daha tutarlı olur.
Kural Tabanlı Yaklaşım
Ürünler arasındaki ilişkiler katalog üzerinde tanımlanabilir. Hangi ürünün hangi ürünle birlikte önerileceği elle belirlenir.
Bu yöntem küçük kataloglarda hem hızlı hem güvenilirdir. Katalog büyüdüğünde ise bakım yükü artar.
Davranışa Dayalı Yaklaşım
Kullanıcıların gezinme ve satın alma verisi, ürün ilişkilerini kendiliğinden ortaya çıkarır. Bu yöntem büyük kataloglarda avantajlıdır.
Ancak veri toplama ve işleme altyapısı gerektirir. Ayrıca gizlilik tarafının doğru kurulması şarttır.
Ürün Sayfasında Öneri
Ürün sayfasında benzer ve tamamlayıcı ürünler gösterilir. Benzer ürünler karar vermeyi kolaylaştırır.
Tamamlayıcı ürünler ise sepet tutarını artırır. İki grubun ayrı başlıklar altında sunulması daha anlaşılır olur.
Sepet Sayfasında Öneri
Sepette gösterilen öneriler, satın alma kararını bozmayacak nitelikte olmalıdır. Pahalı alternatifler kararı erteletebilir.
Küçük tamamlayıcı ürünler bu sayfada iyi çalışır. Sepet düzenini sepet sayfası optimizasyonu yazısında ele aldık.
Ana Sayfada Öneri
Ana sayfada kişiselleştirilmiş bir alan, geri dönen ziyaretçi için değerlidir. Yeni ziyaretçide ise popüler ürünler gösterilir.
Bu ayrımın otomatik yapılması gerekir. Herkese aynı listeyi göstermek, kişiselleştirme izlenimini zayıflatır.
Arama Sonuçlarıyla İlişkisi
Arama sonucu boş dönen sorgularda öneri göstermek, kullanıcıyı siteden çıkmaktan alıkoyar. Bu alan çoğu sitede boş bırakılır.
Arama kurgusunu arama fonksiyonu yazısında anlattık. Boş sonuç sayfası bir fırsat alanıdır.
Son Görüntülenenlerle Birlikte
Öneri bölümü ile son görüntülenenler aynı sayfada birlikte kullanılabilir. İkisi farklı ihtiyaç karşılar.
Ancak ikisinin görsel olarak ayrılması gerekir. Kurguyu son görüntülenenler bölümü yazısında ele aldık.
Karşılaştırma İhtiyacı
Benzer ürün önerileri, kullanıcıyı karşılaştırmaya yönlendirir. Bu noktada karşılaştırma aracı devreye girmelidir.
İki yapının birlikte çalışması karar süresini kısaltır. Konuyu ürün karşılaştırma yazısında anlattık.
Stok ve Fiyat Kontrolü
Önerilen ürünlerin stokta olması gerekir. Tükenmiş ürün önermek, kullanıcıyı boş bir sayfaya götürür.
Fiyat aralığının da uyumlu olması önemlidir. Çok daha pahalı bir ürün önerisi, satın alma niyetini zayıflatır.
Öneri Sayısı
Her alanda dört ile altı ürün yeterlidir. Uzun listeler karar vermeyi zorlaştırır.
Mobilde sayı daha da azaltılmalıdır. Az ama isabetli öneri, çok ama rastgele öneriden değerlidir.
Tekrar Eden Öneriler
Aynı ürünün sayfanın birkaç yerinde önerilmesi, katalogun dar olduğu izlenimi verir. Alanlar arasında çeşitlilik sağlanmalıdır.
Sayfada gösterilen ürünün kendisinin önerilmemesi de temel bir kuraldır. Bu hata küçük sitelerde sık görülür.
Gizlilik ve İzin
Davranışa dayalı öneriler kişisel veri işleme kapsamına girebilir. İzin ve bilgilendirme gerekir.
İzin verilmeyen kullanıcılara genel öneriler gösterilmelidir. İzin yönetimini çerez izin yönetimi yazısında ele aldık.
Sayfa Hızı
Öneri alanlarının sayfanın açılışını geciktirmemesi gerekir. İçerik sonradan yüklenmelidir.
Her alan için ayrı sorgu çalıştırmak performansı düşürür. Eklenen alanların sayfaya getirdiği yükü Google PageSpeed Insights ile ölçmek, sınırı görmeyi kolaylaştırır.
Manuel Müdahale İmkanı
Otomatik kurgunun yanında elle öne çıkarma imkanı bulunmalıdır. Kampanya ürünleri bu şekilde öne alınabilir.
Ancak manuel müdahale sınırlı tutulmalıdır. Aşırı müdahale, sistemin ürettiği değeri ortadan kaldırır.
Test Etmek
Farklı öneri türleri karşılaştırmalı olarak test edilmelidir. Hangi türün hangi sayfada çalıştığı siteye göre değişir.
Testler tek değişkenle yapılmalıdır. Aynı anda birkaç alanı değiştirmek sonucu okunamaz hale getirir.
Ölçüm Göstergeleri
Öneri alanlarının katkısı ayrı ayrı ölçülmelidir. Toplam ciroya bakmak yeterli bilgi vermez.
- Görüntülenme: Alanın kaç kez gösterildiği.
- Tıklama: Önerilen ürüne gidiş oranı.
- Sepet katkısı: Öneriden gelen sepete ekleme.
- Sepet tutarı: Ortalama sipariş tutarındaki değişim.
Ölçüm kurgusunu analitik takibi yazısında anlattık.
Kategori Dışına Çıkmamak
Öneriler ziyaretçinin ilgisinden çok uzaklaştığında dikkat dağıtıcı hale gelir. Aynı ya da yakın kategoride kalmak genelde daha iyi sonuç verir.
Tamamlayıcı ürünlerde ise kategori farkı doğaldır. Bu ayrımın kurguda tanımlanması, alakasız önerilerin önüne geçer.
Yeni Ürünlerin Önerilmesi
Yeni eklenen ürünlerin satış verisi olmadığı için öneri alanlarında görünme şansı düşüktür. Bu durum yeni ürünleri görünmez kılar.
Bu nedenle yeni ürünler için ayrı bir alan ya da küçük bir öncelik payı tanımlanmalıdır. Böylece katalog kendi içinde yenilenebilir hale gelir.
Sezonluk Uyum
Öneriler mevsim ve döneme göre değişmelidir. Yaz ortasında kışlık ürün önermek, sistemin güncel olmadığını gösterir.
Sezon bilgisi ürün verisine eklendiğinde bu uyum otomatik kurulabilir. Aksi halde dönem başlarında elle düzeltme gerekir.
Basitten Başlamak
web sitesi öneri motoru kurulurken karmaşık bir sistemle başlamak gerekmez. Birkaç kural tabanlı alan, çoğu sitede belirgin katkı üretir.
Veri biriktikçe ve katalog büyüdükçe kurgu geliştirilebilir. Erken aşamada karmaşıklık, bakım yükünden başka bir şey üretmez.
Ziyaretçiye ilgisini çekebilecek ürünleri otomatik gösteren yapıdır.
Benzer ürünler, birlikte alınanlar, tamamlayıcı ürünler ve popüler ürünler.
Davranışa dayalı kurgular çalışmaz; kural tabanlı öneriler tercih edilmelidir.
Kararı bozmayacak küçük tamamlayıcı ürünler; pahalı alternatifler kararı erteletir.
Her alanda dört ile altı; mobilde bu sayı daha da azaltılmalıdır.
Önerilmemelidir; stok ve fiyat uyumu mutlaka kontrol edilmelidir.
Davranışa dayalı öneriler kişisel veri işleme kapsamına girebilir; izin verilmeyenlere genel öneri gösterilmelidir.
Edilebilir ancak sınırlı tutulmalıdır; aşırı müdahale sistemin değerini ortadan kaldırır.
Alan bazında görüntülenme, tıklama, sepet katkısı ve ortalama sipariş tutarı.
İyi bir öneri, kullanıcıya aradığını hatırlatır; kötü bir öneri ise dikkatini dağıtır. web sitesi öneri motoru kurulurken kural tabanlı başlamak, sayfaya uygun tür seçmek, stok ve fiyat uyumunu kontrol etmek, sayıyı sınırlı tutmak ve alan bazında ölçmek gerekir. Kişiselleştirmenin bütününü web sitesi kişiselleştirme yazımızda ele aldık.