Web Sitesi Prototipleme Nedir?
Bir tasarımın ekranda güzel görünmesi, kullanıldığında da iyi çalışacağı anlamına gelmez. Sayfalar arasındaki geçişin akıcı olup olmadığı ancak denenerek anlaşılır. Web sitesi prototipleme, siteyi kodlamadan önce tıklanabilir bir taslak üzerinde deneyimlemeyi sağlayan bir aşamadır. Böylece akıştaki sorunlar geliştirmeye başlamadan görülür. Bu yazıda konuyu tüm yönleriyle ele alıyoruz.
Peki web sitesi prototipleme nedir ve ne işe yarar? Konuyu inceliyoruz. Planlı bir tasarım süreci için Weblike dijital ajansı ile çalışabilirsiniz.
Taslaktan Farkı
Statik bir taslak yalnızca sayfanın nasıl görüneceğini gösterir; prototip ise sayfalar arasında nasıl gezinileceğini de gösterir. Bir butona tıklandığında nereye gidildiği, bir formun hangi adımlardan oluştuğu bu aşamada deneyimlenir. Bu, tek sayfalık bir bakıştan çok daha fazlasını anlatır. Wireframe yapıyı, prototip ise akışı gösterir. Farkı kavramak, iki aşamayı doğru sırayla kullanmayı sağlar.
Akışı Görmek
Bir ziyaretçinin siteye girip hedeflenen adımı tamamlamasına kadar geçen yol, birbirine bağlı birçok sayfadan oluşur. Bu yolun kesintisiz olup olmadığı ancak baştan sona denendiğinde anlaşılır. Tek tek bakıldığında sorunsuz görünen sayfalar, bir araya geldiğinde kopukluk üretebilir. Navigasyon tasarımı bu bütünlükle değerlendirilir. Akışı görmek, deneyimin gerçekten çalışıp çalışmadığını gösterir. Parçalar iyi olabilir, bütün kötü olabilir.
Erken Geri Bildirim
Bu aşamada hazırlanan tıklanabilir taslak, gerçek kişilere denetilebilir. Kullanıcının nerede duraksadığı ve neyi bulamadığı, site yayına girmeden önce görülür. Bu geri bildirim, geliştirme başlamadan düzeltme yapma imkânı verir. Kullanıcı testi bu aşamada uygulanabilir. Erken geri bildirim almak, sonradan yapılacak maliyetli düzeltmeleri önler. Yayından önce görülen sorun, ucuz sorundur.
Detay Seviyesini Ayarlamak
Bir prototip her zaman gerçek siteyle birebir aynı olmak zorunda değildir. Bazı durumlarda yalnızca ana akışı gösteren kaba bir taslak yeterlidir. Amaç neyi test etmek olduğuna göre detay seviyesi belirlenmelidir. Gereğinden ayrıntılı bir prototip, gereksiz zaman harcanmasına yol açar. Detay seviyesini doğru ayarlamak, aşamayı verimli kılar. Amaç, aracı belirler.
Onay Sürecini Hızlandırmak
Bir siteyi kelimelerle anlatmak yerine deneyimletmek, onay sürecini belirgin biçimde kısaltır. Karar vericiler siteyi gerçekten kullanıyormuş gibi gezdiğinde, beklentileriyle sonucu karşılaştırabilir. Bu da geç gelen ve maliyetli talepleri önler. Proje süreç yönetimi bu aşamayla hızlanır. Deneyimletmek, anlatmaktan çok daha ikna edicidir. Görülen bir şey, tartışmayı bitirir.
Geliştirmeye Hazırlık
Onaylanan bir prototip, geliştirme ekibi için net bir referans oluşturur. Hangi sayfanın nereye bağlanacağı ve hangi etkileşimin nasıl çalışacağı bu referansta görülür. Belirsizliklerin geliştirme sırasında çözülmeye çalışılması ise hem zaman kaybettirir hem hata riski doğurur. İçerik yönetim sistemi kurgusu da bu netliğe dayanır. Prototipi hazırlık aşaması olarak kullanmak, geliştirmeyi hızlandırır.
Performansı Unutmamak
Bir prototipte akıcı görünen bir tasarım, gerçek sitede yavaş çalışabilir. Ağır görseller ve çok sayıda hareket, gerçek koşullarda deneyimi bozar. Bu nedenle prototipte planlanan çözümlerin performans açısından da değerlendirilmesi gerekir. Yayına alındıktan sonra sayfa hızını Google PageSpeed Insights gibi araçlarla ölçmek faydalıdır. Performansı baştan gözetmek, prototipteki deneyimin gerçekte de yaşanmasını sağlar.
Sınırlarını Bilmek
Prototip, gerçek sitenin yerini tutmaz; yalnızca onu öngörmeye yarar. Gerçek içerik, gerçek veriler ve gerçek performans devreye girdiğinde bazı şeyler farklılaşabilir. Bu nedenle prototipte her şeyin çözüldüğü varsayılmamalıdır. Yayın sonrası da izleme ve iyileştirme gerekir. Sınırlarını bilmek, bu aşamadan doğru beklentiyi kurmayı sağlar. Öngörü, gerçeğin kendisi değildir.
Etkileşimleri Belirlemek
Bir sayfada hangi öğenin tıklanabilir olduğu, bir menünün nasıl açıldığı veya bir bölümün nasıl genişlediği bu aşamada kararlaştırılır. Bu detaylar yazıyla anlatıldığında herkes farklı bir şey anlar; deneyimlendiğinde ise tek bir anlam kalır. Aşırıya kaçan hareketlerin dikkat dağıttığı da bu aşamada fark edilir. Web sitesinde animasyon kullanımı burada değerlendirilir. Etkileşimleri baştan belirlemek, geliştirme aşamasındaki belirsizliği ortadan kaldırır.
Hata Durumlarını Düşünmek
Bir prototip hazırlanırken genellikle her şeyin yolunda gittiği senaryo düşünülür. Oysa gerçek kullanımda formlar eksik doldurulur, aramalar sonuçsuz kalır ve bazı sayfalar bulunamaz. Bu durumlarda kullanıcıya ne gösterileceğinin de planlanması gerekir. Hata anları, deneyimin en kırılgan noktalarıdır. 404 sayfası bu senaryolardan biridir. Hata durumlarını düşünmek, deneyimin her koşulda çalışmasını sağlar.
Mobil Etkileşimleri Denemek
Masaüstünde fare ile yapılan bir hareket, mobilde parmakla yapılır ve bu fark deneyimi değiştirir. Açılır menülerin, kaydırmalı alanların ve dokunma hedeflerinin mobilde rahat kullanılabilir olması gerekir. Bunun yalnızca masaüstü üzerinden değerlendirilmesi yanıltıcı olur. Mobil uyumlu web sitesi bu denemeyi gerektirir. Mobil etkileşimleri de denemek, ziyaretçilerin çoğunluğunun deneyimini güvence altına alır.
Weblike ile Planlı Tasarım
Weblike, tasarımı kodlamaya geçmeden önce deneyimlenebilir hale getirir. Akıştaki sorunları erken fark eder, onay sürecini hızlandırırız. Profesyonel web sitesi tasarımı anlayışımızla, süreci öngörülebilir kılarız. Ne alacağınızı baştan görürsünüz.
Siteyi kodlamadan önce tıklanabilir bir taslak üzerinde deneyimlemeyi sağlayan aşamadır; akıştaki sorunlar geliştirmeye başlamadan görülür ve düzeltme maliyeti düşük kalır.
Wireframe sayfanın nasıl görüneceğini gösterir; prototip ise sayfalar arasında nasıl gezinileceğini ve etkileşimlerin nasıl çalışacağını gösterir. Bu, tek sayfalık bir bakıştan çok daha fazlasını anlatır.
Hangi öğenin tıklanabilir olduğu ve menülerin nasıl açıldığı bu aşamada deneyimlenerek belirlenir; yazıyla anlatıldığında herkes farklı bir şey anlar.
Evet. Gerçek kişilere denendiğinde nerede duraksadıkları ve neyi bulamadıkları site yayına girmeden önce görülür; bu da geliştirme başlamadan düzeltme imkânı verir.
Amaca göre. Bazı durumlarda yalnızca ana akışı gösteren kaba bir taslak yeterlidir; gereğinden ayrıntılı bir prototip gereksiz zaman harcanmasına yol açar ve amaç aracı belirlemelidir.
Var. Karar vericiler siteyi gerçekten kullanıyormuş gibi gezdiğinde beklentileriyle sonucu karşılaştırabilir; bu geç gelen ve maliyetli talepleri önler. Deneyimletmek, anlatmaktan çok daha ikna edicidir.
Onaylanan bir prototip geliştirme ekibi için net bir referans oluşturur; hangi sayfanın nereye bağlanacağı ve hangi etkileşimin nasıl çalışacağı bu referansta görülür.
Tutmaz. Gerçek içerik, veriler ve performans devreye girdiğinde bazı şeyler farklılaşabilir; bu yüzden prototipte her şeyin çözüldüğü varsayılmamalı, yayın sonrası izleme ve iyileştirme sürdürülmelidir.
Evet. Formlar eksik doldurulur, aramalar sonuçsuz kalır ve bazı sayfalar bulunamaz; bu anlarda kullanıcıya ne gösterileceği deneyimin en kırılgan noktasıdır.
Denenmeli. Masaüstünde fare ile yapılan hareket mobilde parmakla yapılır; açılır menülerin ve dokunma hedeflerinin mobilde rahat kullanılabilir olması gerekir.
Web sitesi prototipleme; akışı görmeyi, erken geri bildirim almayı ve onay sürecini hızlandırmayı sağlayan bir aşamadır. Detay seviyesini amaca göre ayarlamak, hata durumlarını planlamak ve mobil etkileşimleri denemek, bu aşamadan gerçek bir fayda almayı mümkün kılar. Performansı baştan gözetmek ise prototipteki deneyimin gerçekte de yaşanmasını sağlar. Konuyu tamamlayan web sitesi wireframe yazımıza da göz atabilirsiniz.
BİZE ULAŞIN
Bizimle iletişime geçerek projeniz için hemen ücretsiz teklif alabilirsiniz.
